Myśląc o winie jako zawinionej przyczynie rozpadu małżeństwa najczęściej nasuwa się myśl o zdradzie, alkoholu, agresji. Może jednak zdarzyć się tak, że winny jest także ten, co – uwaga – nic nie robi. „Grzech” zaniedbania czy zaniechania może bowiem wynikać z naruszenia fundamentalnego obowiązku małżeńskiego, czyli przyczyniania się przez każdego z małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.

Jak rozumieć „przyczynianie się”? Czy to tylko praca zarobkowa? Nie. To nie tylko uzyskiwanie dochodów, środków do zaspokajania potrzeb rodziny, choć oczywiście ma to kluczowe znaczenie. Przyczynianiem się jest też osobista praca w gospodarstwie domowym czy wychowywanie dzieci.

O winie możemy mówić wtedy, gdy małżonek naszego Klienta nie ma żadnych zasług w obszarze „przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny”.

Swego czasu Kancelaria prowadziła sprawę o rozwód, w której małżonek Klienta nie robił nic. Dosłownie nic, a wyrażało się to w tym, że nie pracował, nic nie interesował się domem, był bezczynny i leniwy. Prośby o nakłonienie go do pójścia do pracy były bezskuteczne. Jak poszedł do pracy, to na 3 dni bądź wytrzymał tydzień. Prośby o pomoc przy zajmowaniu się domem i dziećmi również nie skutkowały. Przeciwnik procesowy chciał pracować, ale zawsze coś stało na przeszkodzie. I tak przez kilkanaście lat. Nieróbstwo przybrało charakter rażący.

A co na ten temat myśli Sąd Najwyższy?

  • „zachowanie się małżonka, który będąc zdolnym do pracy, bez dostatecznego usprawiedliwienia nie pracuje lub pracuje w stopniu wysoce niedostatecznym, może być uznane za ważny powód rozkładu pożycia małżeńskiego” – wyrok Sadu Najwyższego z dnia 9.03.1956 r., IV CR 36/55
  • „notoryczne zaniedbywanie przez żonę wychowywania małoletnich dzieci, połączone z bezczynnym trybem życia, stanowić może powód do powstania rozkładu pożycia małżeńskiego” . Bezczynny tryb żony lalki może w zasadzie wywołać rozkład pożycia. Przy ocenie jednak tego związku przyczynowego należy mieć na uwadze całokształt stosunków materialnych i psychicznych małżonków (…). Należało rozważyć, czy „sybarycki” tryb życia pozwanej nie był zgodny z wolą powoda, w takim przypadku bowiem należałoby uznać za wadliwy wniosek, że postępowanie pozwanej zgodnie z wolą męża mogło wywołać rozkład pożycia. W szczególności wymaga ustalenia, czy powód wymagał od żony, by zmieniła dotychczasowy tryb życia, by zaniechała zabaw i przyjęć, a zajęła pracą zarobkową oraz czy i w jaki sposób starał się wpłynąć na pozwaną w tym kierunku, jedynie bowiem ustalenie, że postępowanie pozwanej, jej bezczynne życie spotkało się z wyraźną dezaprobatą powoda, mogłoby prowadzić do wniosku, że stan ten był ważnym powodem rozkładu”. — wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.08.1955 r., II Cr 1082/54.
  • „Jeżeli żona przez cały czas trwania małżeństwa pracowała zarobkowo, obowiązek pracy we wspólnym gospodarstwie domowym obciążał w równej mierze obydwie strony. Zaniedbywanie się żony w obowiązku należy¬tego prowadzenia kuchni mogłoby być uznane za zawinioną przez nią przyczynę rozkładu jedynie wówczas, gdyby mąż spełniał – stanowiące odpowiednik pracy żony – inne czynności wchodzące w zakres wspólnego gospodarstwa domowego lub gdyby zaniedbania żony miały charakter złośliwy”. – wyrok SN z 1 czerwca 1956 r., 4 CR 1118/ 55, RPEiS 1958, nr 1, s. 311.

Co adwokat (radca prawny) jako pełnomocnik małżonka domagającego się uznania bezczynności drugiego małżonka za zawinioną przyczynę rozkładu pożycia winien udowodnić w postępowaniu?

Choćby to, że podejmował próby wpłynięcia na małżonka, by zmienił dotychczasowy tryb życia, że postępowanie pozwanego/ pozwanej budziło dezaprobatę. Trzeba wykazać, na czym polegała bezczynność/lenistwo współmałżonka Klienta i czy oraz jak Klient próbował wpłynąć na drugą stronę, by zaniechała np. rozrywkowego trybu życia, a zajęła się pracą lub domem.

Kancelaria Radców Prawnych Popowska Piechowicz w Płocku oferuje pomoc prawną na każdym etapie sprawy o rozwód. Prowadzimy sprawy rozwodowe w Płocku, w województwie mazowieckim, a w razie potrzeby także poza granicami województwa. Sporządzamy pozwy rozwodowe, udzielamy porad z zakresu prawa rozwodowego. Zapraszamy do kontaktu.