SPRAWA ROZWODOWA KANCELARIA PŁOCK

Jak się przygotować do spotkania w Kancelarii w sprawie rozwodu?

Warianty postępowania rozwodowego:

1) rozwód małżonków bezdzietnych – z orzeczeniem o winie lub bez
2) rozwód małżonków ze wspólnymi małoletnimi dziećmi – z orzeczeniem o winie lub bez oraz z ustaleniem w wyroku wszystkich kwestii dotyczących dzieci

W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że rozwód małżonków bezdzietnych oraz tych, którzy posiadają wspólne małoletnie dzieci różni się nie tylko czasem jego trwania, ale i stopniem skomplikowania, co przekłada się na nakład pracy adwokata w sprawie rozwodowej.

W przypadku rozwodu małżonków bezdzietnych – bez orzekania o winie – nierzadko udaje się zakończyć postępowanie już na pierwszej rozprawie. U małżeństw z małoletnimi dziećmi postępowanie wydłuża się z uwagi na obowiązek Sądu określenia sytuacji dzieci po rozwodzie, co często wiąże się z długotrwałym postępowaniem dowodowym.
Przed spotkaniem w kancelarii należy być przygotowanym do odpowiedzi na kilka podstawowych kwestii, które będą przedmiotem rozmowy z prawnikiem. Wśród nich do najważniejszych należą następujące kwestie:

  • opisanie, w jaki sposób i kiedy doszło do rozstania stron, czy jest ono definitywne, czy strony próbowały „ratować” swój związek poprzez skorzystanie z terapii małżeńskiej,
  • czy strony nadal mieszkają razem lub prowadzą wspólne gospodarstwo domowe (czy opłacają razem rachunki, posiadają wspólny rachunek bankowy itp.), a także
  • w jakim małżeńskim ustroju majątkowym pozostają.

W przypadku rozwodu bez orzekania o winie małżonków bezdzietnych postępowanie dowodowe można ograniczyć do przesłuchania stron na rozprawie i wówczas sąd zaniecha wzywania na nią innych świadków i prowadzenia skomplikowanego i długotrwałego postępowania dowodowego. Należy jednak mieć na uwadze, że orzeczenie rozwodu bez ustalenia winy małżonka może skutkować utraceniem prawa do dochodzenia w przyszłości roszczeń alimentacyjnych pomiędzy małżonkami. Powszechnie powtarzanym nieprawdziwym mitem jest jednak przekładanie winy w rozpadzie małżeństwa na sposób podziału wspólnego majątku małżeńskiego.

Wina w rozkładzie pożycia – rozwód komplikuje się, a emocje małżonków rosną

Sąd rozwodowy na wniosek któregokolwiek z małżonków orzeka o tym, która ze stron jest winna rozkładowi pożycia.

W takim przypadku przed spotkaniem w kancelarii należy przypomnieć sobie historię małżeństwa stron, w szczególności zwrócić uwagę na istotne okoliczności, wydarzenia, które mogą świadczyć o winie drugiego małżonka. Stosunkowo często przyczyna rozstania leży w niewierności małżeńskiej, aktach przemocy domowej, nielojalności, zaciąganiu zobowiązań finansowych, trwonieniu majątku, braku wsparcia i pomocy, niewypełnianiu obowiązków w domu i przy dzieciach. Katalog zachowań mogących zostać poczytanych jako zawinione jest otwarty i szeroki, nie określają go szczegółowo jakiekolwiek regulacje, a oceniany jest przez pryzmat zasad współżycia społecznego, norm kulturowych i obyczajowych. Należy przygotować się na pytanie adwokata, czy jest się w posiadaniu jakichkolwiek dokumentów lub czy zna się osoby, które mogłyby potwierdzić relację jednej ze stron, ponieważ były np.świadkami tychże zdarzeń. Często Klienci sięgają po korespondencję sms czy email stron, na potwierdzenie przebiegu małżeństwa i winy małżonka w rozkładzie pożycia.

Orzeczenie o winie w rozkładzie pożycia jest o tyle istotne w szerszym aspekcie, że przekłada się w zasadzie wyłącznie na zakres, treść i czas trwania obowiązku alimentacyjnego między byłymi małżonkami. Należy jednak pamiętać, że poza wyjątkowymi przypadkami (takimi jak akty przemocy), orzeczenie o winie nie wpływa na zakres i sposób wykonywania władzy rodzicielskiej, kontakty z dziećmi oraz alimenty na dzieci.

Pamiętać należy, że wystarczy wykazanie 1% zawinienia drugiego małżonka, a wina – choćby po jednej ze stron miało być 99% zawinienia – i tak będzie wspólna. Doświadczenie zawodowe i życiowe pokazuje, że w większości związków trudności pojawiają się z obu stron i trudno o jednoznaczne wskazanie „winnego”, gdyż obie strony przyczyniły się do konfliktu, a następnie rozstania. Zdarzają się sytuacje oczywiste i wówczas przed Sądem powinno być „prościej”. Wniosek o ustalenie zawinienia należy w związku z tym bardzo dobrze przemyśleć.

Kwestie sporne w odniesieniu do małoletnich dzieci stron: władza rodzicielska, miejsce zamieszkania dziecka, alimenty, kontakty.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy obliguje sąd rozwodowy do rozstrzygnięcia szeregu kwestii związanych z małoletnimi dziećmi małżonków, którzy chcą się rozwieść. Są to alimenty, kontakty oraz władza rodzicielska.

Odnośnie alimentów należy przede wszystkim oszacować miesięczne koszty utrzymania dziecka i przeliczyć, jaka kwota od drugiego rodzica tytułem alimentów byłaby odpowiednia do zaspokojenia kosztów utrzymania małoletnich. Należy wyliczyć miesięczną kwotę, w której znajdowałyby się następujące wydatki: wyżywienie, środki higieny, odzież, zdrowie, rozrywka, edukacja, wakacje, mieszkanie. Wydatki te mogą oczywiście różnić się w przypadku np. wysokiego poziomu życia, szczególnie kosztownych zajęć dodatkowych czy też stanu zdrowia dziecka. Należy mieć jednak na uwadze okoliczność, że wysokość alimentów zależy również od sytuacji rodzica, który będzie łożył na utrzymanie dziecka, a zatem warto przeanalizować, czy żądana kwota pozostaje w realnych możliwościach zarobkowych drugiego rodzica, co zależy między innymi od jego wieku, wykształcenia, zatrudnienia, stanu zdrowia, posiadanego majątku.

Jeśli istnieje potrzeba ustalenia mocą orzeczenia sądowego sposobu kontaktów z małoletnimi dziećmi – warto przemyśleć, jak spotkania te mają wyglądać zarówno w trakcie postępowania, jak również po orzeczeniu rozwodu. Należy wskazać na konkretne dni (tygodnia, weekendy) z uwzględnieniem godzin rozpoczęcia i zakończenia tychże kontaktów, miejsca ich odbywania, sposobu odbierania i zawożenia na nie dzieci. Kontakty winny uwzględniać wiek małoletnich, odległość miejsca zamieszkania dzieci od miejsca zamieszkania rodzica, z którym na co dzień nie przebywają, godziny spotkań, plan tygodnia dzieci (lekcje, zajęcia dodatkowe), stan zdrowia małoletnich. Aby uniknąć niepotrzebnego stresu dla małoletnich lub nieporozumień, warto zaplanować także kontakty w okresach szczególnych, jak np. w ferie, wakacje, święta, dni wolne od nauki. Brak porozumienia rodziców, który dość często występuje w okresie rozstania i wszczęcia postępowania rozwodowego, wymusza niejako sądowne ustalenie kontaktów z dziećmi, w tym miejsca ich zamieszkania. Mając na uwadze, iż postępowania rozwodowe są dość długotrwałe, zabezpieczenie kontaktów zwłaszcza na czas sprawy sądowej jest powszechną i korzystną dla obu stron praktyką, albowiem pozwala na wprowadzenie porządku i powtarzalności w życiu dziecka oraz samych rodziców. Ich ustalenie wymaga jednak uwzględnienia wielu czynników związanych z trybem życia i funkcjonowania całej rodziny. W przypadku braku porozumienia stron (brak planu wychowawczego, planu rodzicielskiego) warto przeanalizować różne warianty odbywania kontaktów z dziećmi, które wszak nie muszą sztampowo sprowadzać się do dwóch weekendów w miesiącu.
Kwestią nierozerwalnie związaną ze sposobem realizowania kontaktów z dziećmi jest ustalenie miejsca zamieszkania małoletnich. Zależy ono zarówno od wieku dzieci, jak i trybu życia rodziny, w tym wykonywanej pracy zawodowej, odległości miejsca zamieszkania od placówki edukacyjnej, więzi dzieci z rodzicami. Poza standardowym ustaleniem miejsca zamieszkania dzieci przy jednym z rodziców, istnieje także możliwość orzeczenia tzw. opieki naprzemiennej, która może mieć wymiar tygodniowy, kilkutygodniowy lub inny, w zależności od sytuacji rodziny.

W sytuacji sporów między rozwodzącymi się rodzicami odnośnie istotnych kwestii związanych z życiem ich małoletnich dzieci, sąd w wyroku rozwodowym orzeka o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Najczęstsze nieporozumienia dotyczą edukacji dzieci, ichmiejsca zamieszkania, wyjazdów zagranicznych, praktyk religijnych czy wyboru sposobu leczenia. Jeśli tego typu problemy występują w rodzinie rozwodzących się małżonków, podczas spotkania w kancelarii należy wyszczególnić obszary, w których występują trudności komunikacyjne, aby poszukać sposobu rozwiązania. Często wobec braku porozumienia konieczne będzie uzyskanie stosownego orzeczenia sądu rodzinnego, a w tym celu właściwe zaprezentowanie swojego stanowiska, w czym pomocny jest udział prawnika. Po nowelizacji przepisów ustawodawca preferuje pozostawienie władzy rodzicielskiej do wspólnego wykonywania przez oboje rodziców. Sąd może jednak powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

W tym zakresie wiele zależy od postawy samych rodziców. Czasami konieczne jest także przesłuchanie dzieci przez sędziego.
Brak sporu małżonków odnośnie ich małoletnich dzieci.

Rodzice mogą sporządzić tzw. plan wychowawczy (porozumienie rodzicielskie), w którym uwzględnią kwestie związane z małoletnimi dziećmi stron, a dotyczące kontaktów oraz władzy rodzicielskiej.

Wówczas sąd rozwodowy uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka, o czym stanowi przepis art. 58 § 1 k.r.o. Strony mogą zawrzeć w takim planie także postanowienia odnoszące się do alimentów, wydatków incydentalnych lub okazjonalnych. Plan rodzicielski jest dość obszernym dokumentem, którego prawidłowe wypracowanie i zredagowanie nie tylko pozwala na przeniesienie postanowień wprost do wyroku sądu, ale także w znacznie szerszym zakresie porządkuje życie całej rodziny i pozwala uniknąć sytuacji konfliktowych, zarówno w trakcie trwania sprawy rozwodowej, jak i na kilka lat na przód. W tym zakresie warto skorzystać z pomocy profesjonalnego prawnika, który przygotuje – stosownie do potrzeb dzieci i rodziców – odpowiednie dokumenty do Sądu.
Sposób korzystania z mieszkania, eksmisja, podział lub przydział mieszkania.

Jeśli strony po zainicjowaniu postępowania rozwodowego nadal zamieszkują razem ,sąd może orzec o sposobie korzystania mieszkania. Wówczas należy zaproponować, które z pomieszczeń będą pozostawać do wyłącznego korzystania stron, a które mogą być używane wspólnie. W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem (np. uzależnienia, agresja) uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy może być np. dokumentacja procedury tzw. „Niebieskiej Karty”, notatki z interwencji Policji.

Osobną kwestią jest doprowadzenie do eksmisji agresywnego małżonka przez organy ścigania w sytuacji, gdy toczy się sprawa karna przeciwko małżonkowi.

Dokumenty i informacje, które warto przygotować na pierwsze spotkanie w Kancelarii w sprawie rozwodowej:

  • aktualny odpis aktu małżeństwa;
  • umowa majątkowa małżeńska – jeśli została zawarta;
  • dane adresowe ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków;
  • akty urodzenia małoletnich dzieci stron;
  • w przypadku alimentów: zaświadczenia o zarobkach, roczne zeznania podatkowe, dokumenty obrazujące koszt utrzymania dzieci, informacje o sytuacji zarobkowej i majątkowej drugiego rodzica;
  • rodzicielski plan wychowawczy – w przypadku jego sporządzenia;
  • wcześniejsze orzeczenia sądu rodzinnego wraz z uzasadnieniem, jeśli takie postępowania były prowadzone;
  • numer PESEL małżonków i dzieci oraz aktualne miejsce zamieszkania stron;
  • dane personalne i adresowe świadków.