W dzisiejszym wpisie słów kilka o „dyspozycji wkładem na wypadek śmierci”. Postanowiłam zamieścić na stronie garść informacji w tym zakresie z uwagi na pojawiające się zapytania Klientów w trakcie konsultacji sprowadzające się do zapytania, jak ma się uczynienie takiej dyspozycji na wypadek śmierci do dziedziczenia po zmarłym.

Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci została unormowana w ustawie Prawo bankowe w art. 56 ust 1: Posiadacz rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej może polecić pisemnie bankowi dokonanie – po swojej śmierci – wypłaty z rachunku wskazanym przez siebie osobom: małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu określonej kwoty pieniężnej.

Forma złożenia dyspozycji

Charakter prawny dyspozycji wkładem na wypadek śmierci uważa się jako rozporządzenie na wypadek śmierci w związku z czym, należałoby stosować art. 958 Kodeksu cywilnego i uznać, że brak formy pisemnej przedmiotowego oświadczenia będzie wprowadzało jego nieważność.

Osoby uprawione do wskazania w dyspozycji

Normy prawne jednoznacznie wskazują na grupę podmiotów, które mogą być wskazane w dyspozycji zapisu bankowego, są nimi: małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo. Wyznaczenie osoby spoza określonego grona skutkuje nieważnością takiej dyspozycji. Natomiast istnieje możliwość wydanie polecenia wypłaty na rzecz kilku osób. Nie powoduje to zwiększenia limitu kwoty wypłaty.

Pozostałe wymogi ustawowe

Uwagę należy również zwrócić na wysokość kwoty wypłaty, ponieważ bez względu na liczbę wydanych dyspozycji, nie może być ona wyższa niż dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku. Limit ten odnosi się do kwot pieniężnych pozostawionych na wszystkich rachunkach bankowych, nawet jeśli znajdują się one w różnych bankach. Ponadto w przypadku dyspozycji składanej w SKOK-ach górny limit wypłaty nie może przekroczyć ogółem sumy przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanego przez Prezesa GUS, w okresie 5 lat kalendarzowych poprzedzających wypłatę. Rachunki oszczędnościowo- rozliczeniowe powinny być indywidualne, wykluczone jest tutaj współposiadanie takich instrumentów bankowych.

Czy dyspozycja wkładem na wypadek śmierci wchodzi w skład spadku po posiadaczu rachunku bankowego?

Nie. Odpowiedź ta wynika bezpośrednio z art. 56 ust. 5 Ustawy Prawo bankowe: Kwota wypłacona zgodnie z ust. 1 nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku.

Pozostaje to w zgodzie z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Konsekwencje zapisu bankowego:

  • kwota ta dopiero z chwilą śmierci posiadacza rachunku przechodzi na osoby, które wskazał w dyspozycji;
  • do momentu śmierci posiadacza rachunku beneficjenci nie dysponują uprawnieniem do jakiegokolwiek transferu środków pieniężnych będących wkładem;

Wypłata środków objętych dyspozycją wkładem na wypadek śmierci

W celu realizacji tego zapisu bankowego, beneficjent po śmierci członka rodziny musi udać się do oddziału banku. Po potwierdzeniu tożsamości, a także zgonu posiadacza rachunku bankowego (poprzez udostępnienie aktu zgonu) nastąpi wypłata środków pieniężnych. Forma przekazania pieniędzy zależna jest od zgłaszającego się.